Do czego służy przymiotnik?

 Wiecie już doskonale, że rzeczownik to część mowy, która służy do nazywania różnych elementów naszego świata, zarówno w sensie materialnym (wszystko, co widać) jak i sensie niematerialnym (wszystko, czego naszymi zmysłami nie możemy uchwycić). Rzeczowniki są zatem nazwami rzeczy, osób, zwierząt, zjawisk, ale także pojęć, uczuć. Oto przykłady: chłopiec, pies, drzewo, śnieg, wierność, wdzięczność, wolność.

Te elementy świata możemy opisać dokładniej dzięki przymiotnikowi, który często "stoi" przy rzeczowniku. A zatem chłopiec może być np. wysoki, silny, spokojny itp. a pies - łaciaty, kudłaty, wesoły, śnieg może być zimny, biały lub brudny... I tak dalej... Trudno jest wyobrazić sobie dokładny opis kogoś lub czegoś bez przymiotnika. Zwróćcie uwagę na znaczenie przymiotników w opisie maskotki, który zamieściłem wczoraj.

Moją ulubioną maskotką jest owieczka, którą przywiozłam z wycieczki klasowej do Zakopanego. Nazwałam ją Basia i postawiłam na półce z książkami.

Maskotka jest nieduża, mieści się w kieszeni mojego szkolnego plecaka i czasem zabieram ją ze sobą do szkoły, aby mi było weselej. Owieczka ma mięciutkie, białe futerko i zabawną czuprynkę w tym samym kolorze. Jej pyszczek jest czarny, podobnie jak kopytka na każdej z czterech nóżek. Basia wygląda trochę śmiesznie ze swoimi odstającymi uszami i wielkimi oczami o czarnych źrenicach i złocistych obwódkach. Dodam jeszcze, że na szyi owieczka ma zawiązaną kraciastą chusteczkę. 

Bardzo lubię moją maskotkę, bo zawsze poprawia mi humor, kiedy jestem smutna. 

Czy potrafisz opisać...?

 Na najbliższych lekcjach zajmiemy się opisem przedmiotu. Niby prosta sprawa, ale... Stworzenie dobrego opisu wymaga uważnej obserwacji i nazwania cech opisywanej rzeczy. Musimy pomyśleć, jakie słowa precyzyjnie określą nasz przedmiot. Używajmy wielu przymiotników, zastosujmy czasem jakieś porównanie. Pamiętajmy też o właściwej budowie - kompozycji naszej pracy: pomyślmy o ciekawym wstępie, wyczerpującym rozwinięciu i zgrabnym zakończeniu.

Przyjrzyjcie się temu zdjęciu. Jak opisalibyście wygląd tej maskotki?

A teraz przeczytajcie ten opis:

    Moją ulubioną maskotką jest owieczka, którą przywiozłam z wycieczki klasowej do Zakopanego. Nazwałam ją Basia i postawiłam na półce z książkami.

Maskotka jest nieduża, mieści się w kieszeni mojego szkolnego plecaka i czasem zabieram ją ze sobą do szkoły, aby mi było weselej. Owieczka ma mięciutkie, białe futerko i zabawną czuprynkę w tym samym kolorze. Jej pyszczek jest czarny, podobnie jak kopytka na każdej z czterech nóżek. Basia wygląda trochę śmiesznie ze swoimi odstającymi uszami i wielkimi oczami o czarnych źrenicach i złocistych obwódkach. Dodam jeszcze, że na szyi owieczka ma zawiązaną kraciastą chusteczkę. 

    Bardzo lubię moją maskotkę, bo zawsze poprawia mi humor, kiedy jestem smutna. 

Zwróćcie uwagę:

Jakie informacje znajdują się we wstępie?

Czy opis uwzględnia wszystkie cechy wyglądu maskotki? A może coś trzeba dodać?

O czym informuje zakończenie.

Przeprowadziłem też pewien eksperyment. "Wrzuciłem" ten opis do AI z prośbą o wygenerowanie obrazu. Efekt jest taki:

Oceńcie sami, czy jest podobna do oryginału.

 Dziś krótki tekst o czasowniku. Wyraz ten nazywany dawniej po prostu "słowem" potrzebny jest nam do nazywania tego, co robimy oraz stanów, których doświadczamy: idę, jadę, czekam, rysuję, marzę, rozmyślam, nudzę się... Nie byłoby języka bez czasownika! 😉Tak mi się niechcący zrymowało. Czasownik posiada dużą liczbę różnych form. Zacznijmy od tego, że odmienia się przez osoby: ja jadę, ty jedziesz, on jedzie... itd. oczywiście w liczbie pojedynczej i mnogiej. Ponadto ma też zwykle jakiś czas, na szczęście tylko jeden z trzech: teraźniejszy, przeszły lub przyszły. No i jeszcze rodzaj. Inne formy czasownika poznamy w starszych klasach. 

Zapraszam do rozwiązania krótkiego testu o czasowniku, który znajdziecie tu:

czasownik

Tym razem znów AI wyręczył mnie w trudzie rysowania😁

W co się bawić, czyli Mikołajek u Ananiasza

 Kiedy kolega przychodzi do kolegi albo koleżanka do koleżanki, powstaje czasami problem: Czym się zająć, w co się bawić? No i kiedy dwie (albo więcej) głowy zaczynają pracować, wiadomo, co dwie głowy to nie jedna 😉 to rodzą się w nich różne fajne pomysły. Problem w tym, że te genialne pomysły nie zawsze podobają się rodzicom. Tak właśnie było w przypadku Mikołaja i Ananiasza. Na zakończenie lekcji o tej lekturze porozmawiamy o rozdziale "Idę z wizytą do Ananiasza", a przy tej okazji przećwiczymy umiejętność układania planu wydarzeń. Skorzystamy z aplikacji, którą zamieszczam:

plan wydarzeń

Uważaj, co mówisz! Co znaczy słowo "inwektywy"?

 W związku z historią Dżodża warto poruszyć jeszcze jedną sprawę. Pamiętamy: efekt krótkiego pobytu w szkole Mikołajka był taki, że Dżodżo nauczył się głównie tzw. "brzydkich słów". Chodziło o wyzwiska, którymi chłopcy "sypali" dość obficie. Cytuję: "Bałwan, błazen, wy wstrętny kłamczuchu". Tego typu słownictwo nazywamy "inwektywami". 

Wielki Słownik Języka Polskiego, który znajdziecie w Internecie tak objaśnia to trudne słowo:

Inwektywa - obraźliwe słowo lub wyrażenie kierowane pod czyimś adresem. Słownik dodaje, że jest to określenie raczej nie spotykane w potocznym języku, słowo "książkowe".

Jak zwał tak zwał, ale wydaje mi się, że zdarza się chyba dość nawet często niektórym używać takich słów, które obrażają, sprawiają komuś przykrość i ranią. Kiedy z kimś rozmawiamy, albo piszemy coś w Internecie, starajmy się zachowywać zasady kultury języka i kultury w ogólnym sensie. Pamiętajcie! Człowiek kulturalny nie używa "brzydkich wyrazów".😀

Poznajcie Dżodża

 Na jutrzejszej lekcji poznamy nowego kolegę Mikołajka. Pojawia się on w rozdziale p.t. "Dżodżo". W związku z naszymi zajęciami zamieszczam pomocnicze materiały w postaci krzyżówki:

https://learningapps.org/watch?v=psbcw0cpt26

Dodaję także portret bohatera stworzony przez Gemini Google:

I jeszcze słownictwo, które wykorzystamy w opisie postaci:

1. Przedstaw postać. Napisz jak się nazywa i skąd pochodzi:

cudzoziemiec

    Anglik (a może Szkot, na co wskazuje nazwisko) Mac Intosh

           imię - George

    koledzy nazwali go…

    w szkole Mikołajka miał poznać język francuski

2. Opisz, jak wyglądał. Możesz wykorzystywać słownictwo.

Włosy: jaskraworude, marchewkowe, płomienne.

Oczy: błękitne, bystre, lazurowe.

Cerę: jasną, mlecznobiałą, usianą rudymi piegami.

Uśmiech: promienny, śnieżnobiałe i duże zęby.

Sylwetkę: szczupłą, zwinną i pełną energii.

3. Napisz, jak czuje się w nowej szkole i o jakich cechach charakteru to świadczy?

pewny siebie

czuje się swobodnie

łatwo nawiązuje kontakt

towarzyski, koleżeński

4. Opisz inne cechy Dżodża.

jest silny i zwinny (pokonuje Euzebiusza w pojedynku bokserskim)

szybki, zręczny

potrafi boksować

5. W zakończeniu możesz napisać, czy nowi koledzy polubili Dżodża. Dlaczego zniknął ze szkoły.

Jak opisać... psa?

Często mamy do psów bardzo emocjonalny stosunek. Kochamy je lub przynajmniej lubimy, bo jak nie lubić czworonoga, który okazuje tyle przywiązania? Wiedzą to doskonale wszyscy posiadacze psów.

Bohater naszej lektury - Mikołajek - też chciał mieć psa. W rozdziale pod tytułem "Reks" pojawia się sympatyczny piesek, którego Mikołaj zabiera do domu, z czego wynika spora awantura. Na ostatniej lekcji zastanawialiśmy się, jak właściwie wygląda Reks? W tekście jest tylko jedna informacja na temat jego wyglądu - Reks to "mały piesek". Postarajcie się opisać tego psa. Najpierw jednak wyobraźmy sobie, jak wyglądał. Jeśli chcecie, możecie też skorzystać z tego obrazka. Niżej znajdziecie słownictwo do waszego opisu.

1. Wygląd zewnętrzny (Jak pies wygląda?)

• Mały / Niewielki:, jest drobnej budowy.

• Sierść: Szorstka, krótka, gęsta, kolor biszkoptowy lub miodowy (jasnobrązowy).

• Uszy: Duże, stojące, trójkątne. Wyglądają, jakby piesek uważnie czegoś słuchał.

• Oczy: Ciemne, okrągłe, błyszczące, jak dwa małe węgielki.

• Pyszczek: czarny, mokry nosek i zabawne „wąsy” z dłuższej sierści.

• Łapy: Szczupłe, zakończone ciemnymi pazurkami. 

2. Cechy charakteru (Jaki może być?)

• Ciekawski: Interesuje go wszystko, co dzieje się dookoła.

• Radosny: Wygląda na zadowolonego i chętnego do zabawy.

• Czujny: Stoi prosto i patrzy prosto w obiektyw, pilnując swojego domu.

• Przyjacielski: Ma łagodne spojrzenie, które zachęca do pogłaskania go.

3. Przydatne przymiotniki i określenia

• Podobny do teriera: To specyficzny typ psa, często bardzo energiczny.

• Uroczy / Sympatyczny: Budzący miłe uczucia.

• Zadbany: Ma czystą sierść i ładną obrożę z zawieszką.